Chomik europejski może całkowicie zniknąć z Polski. Ekspertka ostrzega przed dramatyczną sytuacją

Chomik europejski jest krytycznie zagrożony wyginięciem. Z pól zniknęło 80 procent populacji

Sytuacja jedynego dziko żyjącego chomika w Polsce jest obecnie dramatyczna. Choć dawniej te zwierzęta były powszechnie spotykane na polach i łąkach, dziś ich liczba drastycznie spada. Poznańscy naukowcy biją na alarm, ponieważ ten gatunek może wkrótce całkowicie zniknąć z naszego krajobrazu. Problem nie dotyczy tylko Polski, ale niemal całej Europy i Azji, gdzie obszary zajmowane przez te gryzonie kurczą się w zastraszającym tempie. Z tego powodu Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody nadała chomikowi status gatunku krytycznie zagrożonego.

Sytuacja chomika europejskiego jest bardzo zła w Polsce. Bardzo zła i jeszcze chcę tutaj zaznaczyć, że to jest jedyny gatunek dzikiego chomika, który żyje w Europie Centralnej i właśnie w Polsce. Jest zła po pierwsze dlatego, że jego obszar występowania na terenie Polski zmniejszył się o 80%, a więc bardzo istotnie, jest mocno pofragmentowany, ale generalnie jak spojrzymy na cały jego euroazjatycki obszar występowania, to wszędzie jest taka sama sytuacja – powiedziała Joanna Ziomek z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w audycji ESKA Poznań.

Tak ogromny spadek populacji oznacza, że pozostałe grupy chomików żyją w izolacji, co jeszcze bardziej utrudnia ich przetrwanie. Naukowcy podkreślają, że bez natychmiastowych działań ochronnych, za kilka lat o dzikich chomikach będziemy mogli przeczytać już tylko w książkach.

Dlaczego chomiki europejskie wymierają? Rolnictwo przemysłowe niszczy ich domy

Głównym powodem znikania chomików z polskich wsi jest współczesny sposób uprawy ziemi. Dawniej pola były poprzecinane miedzami, na których rosły chwasty i zioła, stanowiące ważne źródło pożywienia dla tych zwierząt. Obecnie dominują ogromne monokultury, czyli wielkie obszary obsiane tylko jedną rośliną, na przykład kukurydzą lub pszenicą. Dla chomika to oznacza bardzo nudną i mało wartościową dietę, składającą się głównie z węglowodanów. Brakuje im witamin i minerałów, które dawniej znajdowały w dzikiej roślinności.

Aktualnie uważa się, że takimi czynnikami to jest przede wszystkim oczywiście współczesne rolnictwo przemysłowe, szczególnie chemizacja, ale również zanieczyszczenie światłem, które wpływa niekorzystnie na wewnętrzne procesy związane z rozrodem, no i jedno, które jest bardzo istotne, mianowicie obniżenie potencjału rozrodczego. Czyli jak na przykład samica mogła urodzić 8 młodych, to teraz rodzi o połowę mniej – wyjaśniła Joanna Ziomek.

Oprócz problemów z jedzeniem i chemią rolniczą, chomiki muszą mierzyć się z dziedzictwem przeszłości. Przez lata były one traktowane jako szkodniki i masowo zabijane. Szacuje się, że w skali Europy wyłapywano od 4 do nawet 15 milionów tych zwierząt rocznie. Dzisiaj walka o ich przetrwanie zależy w dużej mierze od współpracy z rolnikami, którzy mogliby pomóc w poprawie jakości środowiska na polach. Chomik jest tak zwanym gatunkiem parasolowym, co oznacza, że chroniąc jego, chronimy przy okazji wiele innych zwierząt i roślin żyjących w tym samym miejscu.

Czym chomik europejski różni się od chomiczka syryjskiego? To zupełnie inne zwierzęta

Wiele osób myli dzikiego chomika europejskiego z małymi gryzoniami, które kupujemy dzieciom w sklepach zoologicznych. W rzeczywistości to zupełnie inne zwierzęta, które łączy jedynie dalekie pokrewieństwo. Dziki chomik, który żyje w Polsce, jest znacznie większy od domowych pupili. Może on osiągać nawet 30 centymetrów długości i ważyć około kilograma, co czyni go prawdziwym olbrzymem w porównaniu do popularnych chomiczków syryjskich czy dżungarskich.

On jest największy, tak? Czyli on dochodzi do 30 cm, potrafi osiągać 1 kg wagi, a jak weźmiemy sobie chomiczka syryjskiego, to on ma 18 cm, prawda? Także w ogóle systematyka taka lineuszowska dzieli chomiki na duże, średnie i małe. I jedynym dużym gatunkiem jest właśnie chomik. A jeszcze co ostatnio ciekawe, to nowa polska systematyka spowodowała, że nazwy chomik możemy tylko używać w przypadku chomika europejskiego. Pozostałe to jest chomiczek syryjski, chomicznik dżungarski, Roborowskiego – tłumaczyła Joanna Ziomek.

Warto pamiętać, że chomiczki, które trzymamy w klatkach, pochodzą z bardzo odległych rejonów świata, takich jak Syria czy północne Chiny. Chomik europejski to nasz rodzimy gatunek, który jest przystosowany do życia na wolności w naszym klimacie. Ze względu na jego krytyczny stan, naukowcy skupiają się teraz przede wszystkim na ochronie tych populacji, które jeszcze przetrwały, ponieważ ich odbudowa na terenach, z których już zniknęły, będzie niezwykle trudna.

Poznań Motor Show 2026 [GALERIA]