Dzieci z Wrześni odmówiły modlitwy po niemiecku. Stały się symbolem walki o polskość

Dzieci z Wrześni zbuntowały się przeciwko zaborcy

Zaborca starał się wmawiać, że język modlitwy nie ma żadnego znaczenia. Jednak 20 maja 1901 roku w Katolickiej Szkole Ludowej we Wrześni młodzi uczniowie stanowczo sprzeciwili się nauce pieśni religijnej w języku niemieckim. Tego dnia czternaścioro dzieci podjęło decyzję o odmowie, co stanowiło bezpośredni sprzeciw wobec bezwzględnej polityki germanizacyjnej prowadzonej przez władze.

Młodzież nie poprzestała tylko na tym, decydując się na używanie ojczystej mowy podczas odpowiedzi na niemieckojęzyczne pytania. Taka postawa uczniów wywołała wściekłość przedstawicieli władz zaborczych. Inspektor edukacyjny postanowił wymierzyć karę dwugodzinnego aresztu, a wielu najbardziej niepokornych podopiecznych placówki poddano brutalnemu biczowaniu. Represje dotknęły również dorosłych. Rodzice wspierający swoje pociechy trafiali za kraty, a sądy skazały łącznie 25 osób na odsiadkę trwającą od dwóch miesięcy do ponad dwóch lat.

Echa buntu dotarły do samego cesarza Niemiec

Sprawa dotarła na same szczyty władzy, a niemiecki cesarz Wilhelm II komentował, że znów dochodzi do prób poniżenia narodu niemieckiego przez polską zuchwałość. Kilkadziesiąt lat później, w 1959 roku, Polskie Radio nadało specjalny program z udziałem Bronisławy Matuszewskiej. Kobieta jako jedna z pierwszych odważyła się sprzeciwić nauce z niemieckojęzycznego katechizmu.

Bohaterka tamtych wydarzeń wspominała o fizycznym znęcaniu się nad dziećmi, zaznaczając, że zastraszanie nie przyniosło zamierzonych efektów. Do protestu wkrótce dołączyli uczniowie z niższych roczników, a latem podobny bunt rozpoczął się w pobliskim Miłosławiu. Opór przeciwko germanizacji rozprzestrzenił się błyskawicznie na obszarze całego zaboru pruskiego. Ostatecznie w obronie polskości stanęło kilkadziesiąt tysięcy młodych ludzi, a ich stanowczość na zawsze wpisała się w historię dążeń niepodległościowych.

Wystawa w Poznaniu przypomina o bohaterskich uczniach z Wrześni

Z tej okazji w gmachu Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego można obejrzeć wyjątkową ekspozycję. Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich zaprezentowało zbiór historycznych fotografii oraz unikalnych artefaktów pochodzących z okresu szkolnego buntu. Celem wystawy jest przypomnienie społeczeństwu, że opór młodzieży stanowił odpowiedź na nasilający się kulturkampf oraz brutalne próby wykorzenienia polskości.

Główne uroczystości związane ze 125. rocznicą tamtych pamiętnych dni zostały przygotowane przez Muzeum Regionalne im. Dzieci Wrzesińskich z siedzibą we Wrześni.