Czym jest zespół metaboliczny i dlaczego naukowcy badają właśnie bliźnięta?
Uniwersytet Medyczny w Poznaniu oraz Uniwersytecki Szpital Kliniczny rozpoczynają szeroko zakrojone badania nad tzw. zespołem metabolicznym. Pod tą nazwą kryje się grupa najczęstszych problemów zdrowotnych współczesnych ludzi, takich jak nadwaga, otyłość, nadciśnienie, cukrzyca czy zbyt wysoki cholesterol. Naukowcy chcą sprawdzić, dlaczego jedni z nas chorują, a inni pozostają zdrowi, mimo że żyją w podobny sposób. Kluczem do rozwiązania tej zagadki mają być bliźnięta, które ze względu na swoje geny stanowią idealną grupę do analizy wpływu stylu życia na organizm.
Dlaczego bliźnięta? Dlatego, że po pierwsze uważamy, że bliźnięta to cud natury, a po drugie, już tak bardziej z punktu widzenia naukowego, badanie bliźniąt daje nam niespotykaną okoliczność czy sposobność żeby móc rozróżnić tak naprawdę wpływ czynników genetycznych od czynników środowiskowych, czyli takich czynników jak styl życia, to jak się odżywiamy, czy jesteśmy aktywni fizycznie i oczywiście tych czynników środowiskowych jest bardzo wiele, na właśnie rozwój tych problemów zdrowotnych, które badamy - wyjaśnił profesor Piotr Eder, główny badacz projektu Twins.pl.
Jak wygląda projekt Twins.pl i kto może wziąć w nim udział?
Do udziału w badaniu zaproszone są pary bliźniąt, zarówno jednojajowe, jak i dwujajowe. Głównym warunkiem jest wiek uczestników, który musi mieścić się w przedziale od 15 do 44 lat. Osoby, które zakwalifikują się do programu, będą musiały przyjechać na jeden dzień do Poznania. Na miejscu przejdą serię nowoczesnych i całkowicie bezpiecznych badań, które niekiedy są trudne do wykonania podczas zwykłej wizyty u lekarza. W projekcie biorą udział również specjaliści od diety oraz psycholodzy, co pozwala na bardzo szczegółową ocenę stanu zdrowia każdego uczestnika.
W praktyce [...] niezbędny będzie przyjazd pary bliźniąt do nas do Poznania, do Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Poznaniu, gdzie podczas tej wizyty jednodniowej przeprowadzimy cały kompleks [...] bardzo ciekawych i przydatnych niekiedy w ogóle niedostępnych rutynowo badań. Przeprowadzimy również szereg ankiet psychologicznych, mamy zatrudnionego dietetyka, także to będzie naprawdę bardzo kompleksowa ocena. Następnie każdy z uczestników będzie miał zainstalowaną specjalną aplikację, taką mobilną, webową, i przez tę aplikację będziemy z uczestnikami w kontakcie przez 5 lat - mówił profesor Piotr Eder.
Uniwersytet Medyczny w Poznaniu szuka bliźniąt. Na czym polega obserwacja uczestników?
Cały projekt badawczy zaplanowano na pięć lat i ma on charakter obserwacyjny. Po pierwszej wizycie w Poznaniu uczestnicy pozostaną w kontakcie z naukowcami za pomocą specjalnej aplikacji. Dzięki temu badacze będą mogli śledzić ich styl życia, dietę i ewentualne kłopoty ze zdrowiem bez konieczności częstych podróży do szpitala. Po pięciu latach bliźniacy ponownie pojawią się w poznańskim ośrodku na badania kontrolne. Pozwoli to precyzyjnie określić, co ma większy wpływ na nasze zdrowie: to, co dostaliśmy w genach, czy to, w jakim miejscu i w jaki sposób żyjemy na co dzień.
Może być taka sytuacja hipotetyczna, że mamy dwie niemal identyczne osoby, żyjące w niemal identycznym środowisku, które nagle zaczynają żyć, można powiedzieć, osobno. Przeprowadza się jedna z osób gdzieś w jakieś zupełnie inne warunki. Ciekawe z punktu widzenia naukowego jest to, co się będzie z tymi ludźmi działo. Czy zmiana warunków środowiskowych w ogóle nie wpłynie na to, że na przykład rozwinie się jakiś problem medyczny, bądź się nie rozwinie, czy wręcz przeciwnie, będzie miało to kluczowe i kolosalne znaczenie - tłumaczył profesor Piotr Eder w rozmowie z Bartkiem Łojewskim.
Na realizację tych badań Agencja Badań Medycznych przekazała ponad 30 milionów złotych. Naukowcy planują zebrać grupę 750 par bliźniąt, aby wyniki były wiarygodne i reprezentatywne dla całego społeczeństwa. Osoby zainteresowane udziałem w projekcie mogą znaleźć formularz zgłoszeniowy na oficjalnej stronie internetowej. Rekrutacja trwa, a badaczy wspierają ambasadorzy ze świata sportu i sztuki, którzy sami są bliźniakami lub rodzicami bliźniąt.
